Aylık Plan Nasıl Yapılır? Ay Başında 30 Dakikalık Rutin

Aylık plan, ayın başında bu ay neyi bitireceğine ve paranı nasıl harcayacağına bir kez karar vermektir. İyi bir aylık plan otuz dakikada kurulur, en fazla üç hedeften oluşur ve bu hedefleri haftalara böler.

Muhtemelen tanıdık gelecek: ayın biri, yeni bir sayfa açıyorsun ve bu ay spora başlayacağını, o kursu bitireceğini, biraz da para biriktireceğini yazıyorsun. Ayın yirmisi geldiğinde o sayfaya bir daha bakmamışsın, bir fatura yine hazırlıksız yakalamış, biriktirmek de gelecek aya kalmış.

Bunun sebebi irade eksikliği değil. Ayın başında yazılan hedefler haftalara, takvime ve bütçeye hiç yansımıyor, o sayfada kalıyor. Bu rehberde ay başında otuz dakikada kurabileceğin bir rutin, hafta hafta planlanmış örnek bir ay ve ayı nasıl kapatacağını bulacaksın.

Aylık plan nedir, ne değildir?

Aylık plan, ayın hedeflerini, sabit tarihlerini ve bütçesini tek bir sayfada toplamaktır. Sonunda elinde uzun bir dilek listesi değil, dört haftaya bölünmüş birkaç somut hedef olur.

İki şeyle sık karıştırılıyor:

• Yıllık hedef listesi değildir. Yıllık hedef nereye varmak istediğini söyler, aylık plan bu ay o yolda ne kadar ilerleyeceğini. "Bu yıl İngilizcemi ilerletmek" bir yön, "bu ay A2 kitabının ilk dört ünitesini bitirmek" bir plandır.
• Haftalık plan değildir. Aylık plan hangi hedefin hangi haftaya düşeceğine karar verir, haftalık plan o haftanın işlerini günlere dağıtır. Haftayı nasıl kuracağın haftalık planlama rutinimizde, günün içini nasıl dolduracağın da günlük plan rehberimizde duruyor.

Ayın bir farkı daha var: paranın döngüsü de aylıktır. Maaş her ay yatar; kira, faturalar ve abonelikler her ay ödenir. Bu yüzden zamanını ve paranı birlikte planlamak için en doğal ölçek aydır.

Aylık plan neden ayın ortasında unutuluyor?

Aylık planlar genellikle dört sebepten biriyle unutulur. Dördü de plan kurulurken yapılan hatalardır.

• Hedef çok fazladır. Ay başının heyecanıyla yedi hedef yazılır. Ama ayda yalnızca dört hafta vardır ve her hafta zaten kendi işleriyle doludur. Yedi hedefin hepsi biraz ilerler, hiçbiri bitmez.
• Hedefler haftaya bölünmemiştir. "Kursu bitirmek" ay sonunda bir sonuçtur, ama ayın ikinci salısında ne yapacağını söylemez. Haftaya inmeyen hedef her hafta "gelecek haftaya" kalır ve ay böyle biter.
• Sabit tarihler görülmemiştir. Bir düğün, bir sınav, bir iş seyahati ayın bir haftasını tamamen kapatabilir. Plan bunu bilmeden kurulursa o haftaya düşen hedef sessizce kaybolur.
• Para plandan ayrı durur. Bu ay biriktireceğine karar verirsin ama hangi kategoride ne kadar harcayacağına karar vermezsin. Ay sonunda elinde birikim değil, nereye gittiğini bilmediğin harcamalar kalır.

Dördünün ortak noktası şu: plan kâğıtta kalıyor, ne takvime ne de bütçeye yansıyor. Aşağıdaki rutin tam olarak bunu düzeltiyor.

Ay başında 30 dakikalık rutin: 5 adımda ayını kur

Bu rutini ayın son günü ya da ilk günü yapabilirsin. Bir kâğıt, takvimin ve geçen ayın hesap dökümü yeter, toplamı yarım saat sürer.

1. Geçen aya bak (5 dakika). Yeni aya başlamadan önce geçen ay için iki soruyu cevaplayabilirsin: "Hangi hedef bitti, hangisi bitmedi?" ve "Param en çok nereye gitti?" Bitmeyen hedef bu aya taşınabilir ya da bilinçli olarak bırakılabilir. Harcamalarını görmenin en kolay yolu onları kategorilere göre toplamaktır. Nasıl yapılacağını paran nereye gidiyor yazımızda anlattık.

2. Ayın sabitlerini takvime işle (5 dakika). Önce değiştiremeyeceğin tarihleri yazabilirsin: kira ve fatura günleri, doğum günleri, sınavlar, seyahatler, tatiller. Bu adımın amacı ayın gerçekte kaç boş haftası olduğunu görmek. Üçüncü haftanı bir iş seyahati kaplıyorsa o hafta yeni bir hedefe başlamamak gerektiğini şimdiden bilirsin.

3. Ayın 1-3 hedefini seç (5 dakika). Kendine şunu sorabilirsin: "Ay sonunda hangi üç şey bittiyse bu ayı iyi geçmiş sayarım?" Hedefleri iş, kişisel hayat ve sağlık gibi farklı alanlardan seçersen ay daha dengeli geçer. Her hedef, ay sonunda "bitti mi?" sorusuna net bir cevap verebileceğin kadar somut olmalı. "Daha çok okumak" değil, "iki kitap bitirmek."

4. Hedefleri haftalara böl (10 dakika). Bu, rutinin en önemli adımı. Her hedefi dört haftaya bölüp her haftaya küçük, net bir parça verebilirsin. Sabitlerin dolu olduğu haftaya daha az, boş haftaya daha çok yük koyabilirsin. Böylece pazar akşamı haftalık planını kurarken o hafta neyi ilerletmen gerektiğini zaten bilirsin.

5. Ayın bütçesini kur (5 dakika). Son olarak bu ay hangi kategoride ne kadar harcayacağına karar verebilirsin: market, ulaşım, dışarıda yemek, eğlence. Önce sabit giderleri (kira, faturalar, abonelikler) düşüp kalan parayı kategorilere dağıtabilirsin. Bir dağılım kuralı arıyorsan 50/30/20 kuralı iyi bir başlangıç noktası, her kategoriye ayrı bir limit koymayı seviyorsan zarf yöntemi tam bunun için var.

Rutin bittiğinde elinde üç şey olur: takvime işlenmiş sabit tarihler, haftalara bölünmüş en fazla üç hedef ve kategorilere ayrılmış bir bütçe. Böylece ayın yirmisinde planının nerede durduğunu bir bakışta görebilirsin.

Aylık plan örneği: hafta hafta planlanmış bir Kasım

Rutini anlamak kolay, uygulamada nasıl göründüğünü görmek daha öğretici. Bu kişi tam zamanlı çalışıyor ve Kasım ayını planlıyor.

Sabitler: 1 Kasım kira, 5 Kasım maaş, 10 Kasım elektrik faturası, 15 Kasım annesinin doğum günü, 18-20 Kasım iş seyahati, 25 Kasım internet faturası.

Ayın üç hedefi:

1. İş: yeni proje teklifini yazıp 17 Kasım'a kadar sunmak.
2. Kişisel: İngilizce kursunun 4. ve 5. ünitelerini bitirmek.
3. Para: maaş yatar yatmaz %10'unu birikime ayırmak ve market limitini aşmamak.

Hafta hafta dağılım:

• 1. hafta (1-7 Kasım). Teklif için araştırma ve ana hatlar. İngilizce 4. ünitenin ilk yarısı. Kira ödeniyor, bütçe kategorileri kuruluyor, 5'inde maaş yatınca %10'u birikime ayrılıyor.
• 2. hafta (8-14 Kasım). Teklifin ilk taslağı. İngilizce 4. ünitenin bitişi. Doğum günü hediyesi bu hafta alınıyor, çünkü 15'i pazara denk geliyor.
• 3. hafta (15-21 Kasım). Seyahat haftası, bu yüzden yük hafif tutuldu. Teklif son okumadan geçip seyahatten önce, 17'sinde sunuluyor. İngilizceye bu hafta hiç yer verilmedi.
• 4. hafta (22-30 Kasım). İngilizce 5. ünitenin tamamı. 25'inde internet faturası, ayın son günü ay sonu değerlendirmesi.

Seyahat ay başında takvime işlendiği için o haftaya yalnızca teklifin teslimi kondu, İngilizce de seyahatten sonraki haftaya bırakıldı. Böylece hiçbir hafta kaldırabileceğinden fazla yük taşımadı.

Ay ortası kontrolü: 15'inde 10 dakika

Ayın ortasında on dakikalığına plana dönmek, ayın son haftasında yaşanacak telaşı önler. Bu kontrol için üç soru yeterli:

• Hedefler yolunda mı? İlk iki haftanın parçaları bitti mi, bitmediyse kalan iki haftaya sığıyor mu?
• Bütçe nerede? Ayın yarısı geçti, hangi kategoride limitin yarısından fazlası harcandı? Market limitinin %80'i ayın 15'inde harcandıysa ikinci yarı için bir karar vermen gerekir.
• Ne değişti? Yeni bir sabit tarih ya da beklenmedik bir iş çıktıysa hangi hedefin parçası küçülmeli?

Bir hedefin bu ay sığmayacağı ortaya çıkarsa onu bırakmak bir başarısızlık değil, bir düzeltmedir. Üç hedefin ikisini bitirmek, üçünü yarım bırakmaktan daha iyidir.

Ay sonu değerlendirmesi: 3 soruyla yeni aya geç

Ayın son günü on dakikanı kapanışa ayırabilirsin. Bu kapanış aynı zamanda gelecek ayın birinci adımıdır.

1. Ne bitti? Üç hedefin hangisi bitti? Bitenlere bakmak, sana hangi büyüklükte hedeflerin uyduğunu gösterir.
2. Ne bitmedi ve neden? Hedef çok mu büyüktü, haftaya mı bölünmedi, yoksa ay mı beklenmedik bir şekilde değişti? Sebebi bilmek, gelecek ay aynı hataya düşmemeni sağlar.
3. Para planla uyuştu mu? Hangi kategori limitin altında kaldı, hangisi aştı? Her ay aşılan bir kategori varsa ya limit gerçekçi değildir ya da o harcamayı gözden geçirme zamanı gelmiştir.

Bu üç sorunun cevabı, yeni ayın ilk adımını ("Geçen aya bak") zaten karşılar. Böylece her ay sıfırdan değil, bir önceki aydan öğrenerek başlarsın.

Aylık planı nerede tutmalı?

Kâğıt da olur, uygulama da. Önemli olan iki şey: ayın tamamını tek bakışta görebilmen ve takvimle bütçenin aynı yerde durması. Tarihler bir yerde, harcamalar başka bir yerde duruyorsa ay ortası kontrolünde ikisini kafanda birleştirmek zorunda kalırsın.

Pumpynotes'ta aylık planını üç yerde kurabilirsin:

• Takvim'in Ay görünümü. Ayın tamamını hafta hafta tek bir ızgarada görürsün. Kira, faturalar, doğum günleri ve seyahatler gibi sabitleri etkinlik olarak ekleyip hedeflerin haftalık parçalarını ilgili haftaya koyabilirsin.
• Tekrarlayan etkinlikler. Kira ya da fatura günü gibi her ay aynı güne düşen tarihleri "Her ay" tekrarıyla bir kez kurabilirsin. Böylece ay başı rutininde onları yeniden yazmak zorunda kalmazsın. Kurulumunu tekrarlayan etkinlikler ve hatırlatıcılar yazımızda anlattık.
• Aylık bütçe. Finans'taki Bütçe sekmesinde her gider kategorisi için aylık bir limit belirleyebilirsin. Harcadıkça kategorinin çubuğu dolar, limitin %80'ine gelince sarıya döner, limiti aşınca aşan kısım kırmızıyla gösterilir. Bütçe her zaman içinde bulunulan ayı ölçer, yeni ay başlayınca ölçüm kendiliğinden yeni aya geçer. Ay ortası kontrolünde "bütçe nerede?" sorusunun cevabı tek bakışta görünür. Ücretsiz planda bir kategoriye, ücretli planlarda tüm kategorilere limit koyabilirsin. Kira ve abonelik gibi düzenli ödemeleri de aylık tekrarlayan işlem olarak bir kez kurabilirsin.

Pumpynotes ücretsiz. Takvimini, notlarını ve bütçeni tek bir çalışma alanında birleştirip bu ayın üç hedefini bugün haftalara bölmeye başlayabilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

Aylık plan nasıl yapılır?

Önce geçen aya bakarsın: hangi hedef bitti, para nereye gitti. Sonra ayın sabit tarihlerini takvime işler, en fazla üç hedef seçer, bu hedefleri dört haftaya bölersin. Son olarak sabit giderleri düşüp kalan parayı kategorilere dağıtarak ayın bütçesini kurarsın. Bu beş adım yaklaşık otuz dakika sürer.

Aylık plan ne zaman yapılmalı?

Ayın son günü ya da ilk günü en iyi zamandır, çünkü geçen ayın sonuçları hâlâ tazedir. Maaşın ayın ortasında yatıyorsa planı maaş gününe göre de yapabilirsin; böylece bütçeyi gerçek rakamlarla kurarsın. Ayın ortasında bir de on dakikalık kontrol yapmanı öneririz.

Aylık planda kaç hedef olmalı?

Bir ile üç arası hedef iyi bir başlangıçtır. Ayda yalnızca dört hafta vardır ve her haftanın zaten kendi işleri olur. Her ay hedeflerin yarısı kalıyorsa sorun hızında değil sayıdadır: bir ay boyunca yalnızca iki hedefle deneyebilirsin.

Aylık plan ile haftalık plan arasındaki fark nedir?

Aylık plan ayın hedeflerini seçer ve her hedefin hangi parçasının hangi haftaya düşeceğine karar verir. Haftalık plan ise o haftaya düşen parçayı günlere dağıtır. Günlük plan da o günün işlerine saat verir.

Aylık bütçe planı nasıl yapılır?

Önce ayın gelirini yazar, kira, faturalar ve abonelikler gibi sabit giderleri düşersin. Kalan parayı market, ulaşım, eğlence gibi kategorilere dağıtıp her birine bir limit koyarsın. Ayın ortasında hangi kategorinin limitine yaklaştığına bakıp ikinci yarıyı buna göre ayarlayabilirsin.

Bizi takip edin

Daha fazla ipucu ve güncelleme için Instagram sayfamızı takip edebilirsin.